Căng thẳng, sầu não sau một chấn thương tâm lý trong cuộc sống
thường dẫn đến một loạt các vấn đề về giấc ngủ. Khi cơ thể bị kích thích quá độ,
não chứa nhiều chất dẫn truyền thần kinh như ephinephrin, adrenalin khiến cho
chúng ta luôn trong trạng thái tỉnh táo, dẫn đến khó khăn để thư giãn vào cuối
ngày. Các chất dẫn truyền thần kinh vẫn còn hiện diện trong não và có thể làm
gián đoạn chu kỳ giấc ngủ bình thường. Hậu quả của rối loạn giấc ngủ là mất ngủ,
ác mộng và mệt mỏi vào ban ngày.
Sau đây là những vấn đề rối loạn giấc ngủ phổ biến sau khi bị
chấn thương tâm lý:
• Hồi tưởng và suy nghĩ về những khó khăn có thể làm cho khó
ngủ.
• Bệnh nhân cảm thấy phải duy trì cảnh giác cao độ khiến giấc
ngủ đến một cách khó khăn.
• Đối với những người vừa trải qua một tình huống bạo lực,
khi ở trong không gian ban đêm và bóng tối họ trở nên lo lắng và bồn chồn hơn.
• Những giấc ngủ ngắn trong ngày rất có ích, nhưng nếu quá mức,
nó sẽ cản trở giấc ngủ vào ban đêm.
• Gặp ác mộng trong khi ngủ hay cảm giác lo sợ có thể khiến
bạn tỉnh giấc và rất khó khăn để trở lại giấc ngủ.
• Nhiều người sử dụng rượu hoặc các loại thuốc khác để làm giảm
bớt nỗi đau tinh thần và thể chất sau những tổn thương. Nhưng những chất này
không chỉ ảnh hưởng đến quá trình chữa bệnh mà còn làm trầm trọng thêm các vấn
đề giấc ngủ.
Một số người có vấn đề về giấc ngủ và lo âu xuất phát từ căng
thẳng sau tổn thương hoặc PTSD. PTSD là thuật ngữ để chỉ phản ứng của cơ thể đối
với tình trạng căng thẳng sau sang chấn tâm lý, đó là tỉnh trạng mất kiểm soát cảm
giác và không có khả năng tự giúp mình trong một tình huống xấu. Đó thường là
những tình huống như bị hiếp dâm hoặc gây ra bởi một loạt các sự kiện nối tiếp.
Ứng phó:
Đối với những người tạm thời đang gặp vấn đề giấc ngủ, các
chuyên gia khuyên bạn nên cố gắng giảm cảm giác căng thẳng, đặc biệt là trước
khi đi ngủ. Đừng xem tin tức trước khi đi ngủ. Tránh sử dụng cà phê vào buổi
chiều và buổi tối. Tắm nước ấm hoặc ngâm mình trong bồn tắm nước nóng trước khi
đi ngủ. Nếu khó ngủ kéo dài hãy đi khám bác sĩ để được kê những loại thuốc giúp
bạn ngủ được mà không làm cho bạn chếnh choáng vào buổi sáng.
Mẹo:
• Hãy ngủ ở nơi bạn cảm thấy được thư giãn và an toàn nhất.
Trong phòng ngủ là nơi tốt nhất, nhưng nếu bạn bị bạo lực trong căn phòng đó, bạn
có thể ngủ ở một nơi khác.
• Tạo môi trường giúp bạn có thể ngủ ngon. Nơi ngủ cần được
an toàn, yên tĩnh, thoáng mát và thoải mái. Một căn phòng tối có thể giúp bạn dễ
ngủ hơn nhưng nếu có ánh đèn giúp bạn có cảm giác an toàn thì hãy xem xét thắp một
bóng đèn mờ. Ngoài ra, bạn sẽ có cảm giác an toàn hơn khi có thêm một người bạn
hoặc một thành viên gia đình ở lại trong phòng, hoặc có thể ở trong một căn
phòng gần đó khi bạn đang ngủ.
• Tham gia vào một hoạt động thư giãn nào đó trước khi đi ngủ
như đọc sách hoặc nghe nhạc. Đối với một số người, ngâm mình trong bồn nước ấm
hoặc bồn tắm nóng có thể có ích. Bạn nên tránh các hoạt động khiến tinh thần hoặc
thể chất bị kích thích như thảo luận về vấn đề bạn đang bị ám ảnh ngay trước
khi đi ngủ.
• Không ăn hoặc uống quá nhiều trước khi đi ngủ. Bạn cần phải
nhận ra những tác động tiêu cực mà rượu gây ra đối với giấc ngủ của bạn.
• Hãy nghỉ ngơi khi bạn cần phải nghỉ ngơi. Người ta thường
cảm thấy kiệt sức sau một sang chấn tâm lý, vì vậy bạn có thể cần nghỉ ngơi nhiều
hơn. Thư giãn và nghỉ ngơi trong các khoảng thời gian ngắn trong suốt cả ngày
và nên có những giấc ngủ ngắn (15-45 phút).
